پیام نوروزی دبیرکل انجمن

نوروز

نمادی از دانایی و زیبایی

و امید و توانایی

بازهم نوروز دیگری از راه رسید

و بار دیگری ما ایرانیان در هر کجای این عالم و با هر دیدگاه ,مذهب و اندیشه ای که باشیم و فارغ از هر تعلق قومی و منطقه ای در یک لحظه  مشخص و ثابت در کنار آنانی که دوستشان می داریم و در زیباترین لباس و با لبی خندان به پاسداشت میراثی کهن که با گذر از هزاره ها , کوله باری از بالندگی فرهنگی را برایمان به ارمغان آورده است به سرور می نشینیم

و همگی ما در این لحظه زیبا  دشمنی ها و کینه ها را برای دمی کنار می گذاریم و بهترین آرزو ها را آنچنان که دل خواستار آن است زیر لب زمزمه می کنیم و از یکتای پاک می خواهیم

بیاییم با هم و در این گاه همدلی علاوه بر نیکی هایی که برای خود و دوستانمان آرزومندیم آبادی و سرفرازی میهنمان را هم بخواهیم و پیمان ببندیم که در سال پیش رو برایش بکوشیم

در سالی که گذشت باز هم شاهد تخریب میراث فرهنگی و محیط زیست سرزمینمان بودیم اما این بار بیایید در میان شور و خنده های این عید و زمانی که کودکان و عزیزمان  را در آغوش محبت خویش به گرمی می فشاریم در گوششان  و دل خویش نجوا کنیم  که میراث فرهنگی این سرزمین سند هویت ملی مان است و باید پاسبانانی راستین برای این گوهرهای تکرار نشدنی باشیم و حفظ محیط زیست ضامن اساسی توسعه ای پایدار و همیشگی است

تحویل سال لحظه زیبایی مملو از شور و شیرینی و شادی است و این شادی زمانی حقیقی است که همگان از آن بهره مند باشند و سرزمینی داشته باشیم آباد و سربلند  که مردمانش  از گوهر دانایی  , عشق به زیبایی , امید به فردا و توانایی در برخورداری از آنچه لازمه یک زندگی آسوده است با بهره اند تا فارق از دشمنی ها و دورویی ها بازو در بازوی هم بکوشند و از پای ننشینند پس چه زیباست که به نام ایران , به عشق ایران و برای ایران بکوشیم تا سال پیش رو و سالهای پس از آن اینچنین باشد

 

تا باد چنین بادا

 

هر روزتان نوروز

ایرانمان آباد

 

بابک مغازه ای

دبیر کل و سخنگوی 

انجمن ایران شناسی کهن دژ

همدان نوروز 1390 خورشیدی

دومین نشست دوستداران میراث فرهنگی کشور برگزار شد

دومین نشست دوستداران میراث فرهنگی کشور برگزار شد

http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=1272359

دومین نشست انجمن دوستداران میراث فرهنگی با حضور نمایندگانی از تشکلهای میراث فرهنگی کشور طی دو روز در استان فارس برگزار شد و ثبت اساسنامه انجمن دوستداران میراث فرهنگی و جشنهای نوروزی و آیینی مورد بررسی قرار گرفت. به گزارش خبرنگار مهر، در این نشست کارگاه های آموزشی با ارائه موضوع بافت تاریخی شیراز و سخنرانی درباره ثبت میراث معنوی ادامه پیدا کرد. همچنین نماینده انجمن ها با ارائه نقطه نظرات به پیشبرد و حل مشکلات انجمنها پرداختند. در این نشست قرار شد تا در اردیبهشت سال آینده با معرفی هفت نفر از اعضای اصلی، مجمع عمومی اعضا شورای هماهنگی دوستداران میراث فرهنگی تشکیل شود. امین طباطبایی به عنوان میزبان برگزاری این برنامه و نماینده انجمن دوستداران میراث فرهنگی شیراز با بیان این مطلب که انجمنها باید از ساختار و مفاهیم مشترک برخوردار باشند گفت: انجمن با استحکام بخشی به ساختار باید هرچه بیشتر درجهت اهداف کوتاه مدتٰ میان مدت و بلند مدت حرکت کنند. به طوری که هیچ وقفه ای در ادامه و روند آنها ایجاد نشود. چرا که آنها همانند سلول اجتماعی یک خانواده هستند که کارکرد خود را دارند و مکانیزم کارکردی آنها گذاشتن زمان کافی و مسئولیت پذیری است. وی با تاکید براینکه استانهای همجوار باید مبادله اطلاعات داشته باشند ادامه داد: می توانیم به صورت منطقه ای نیز فعالیت کنیم. استانهای همجوار ملزم به تبادل اطلاعات بایکدیگر هستند چرا که شرایط امروز یک شرایط واقعی است و اگر مشخص شود که ساختار و برنامه ای نبوده نشاندهنده غیرواقعی بودن فعالیتها است. ثبت جشنهای ایرانی و میراث معنوی به صورت جامع بررسی نشد شاهین سپنتا نیز از فعالان میراث فرهنگی استان اصفهان در ادامه افزود: درنشست قبلی که در یزد برگزار شد دو موضوع تشکیل شورای هماهنگی تشکلها و دوستداران میراث فرهنگی و طبیعی و پیگیری موضوع ثبت جشنهای ایرانی و میراث معنوی را پیگیری کردیم. اما این دو موضوع در آن نشست به صورت جامع بحث و بررسی نشد. وی افزود: این نشست فرصت بسیار مناسبی بود تا دیدگاه هایمان را درباره ثبت جشنهای ایرانی به هم نزدیک کنیم اما هیچ فرصتی دراختیار ما قرار نگرفت تا دیدگاههای مختلف مطرح شود و زمینه ثبت ملی را فراهم کنیم. همچنین برنامه های جنبی نشست از جمله کارگاههای آموزشی که موضوعات تازه ای دربرداشت نقاط قوت محسوب می شد اما همین امر باعث شد که ما را از هدف اصلی دور کند. مجتبی گهستونی دبیر انجمن تاریانا خوزستان نیز با اشاره به اینکه چارت اساسنامه هنوز شکل منسجمی نگرفته افزود: اساسنامه باید طی چندین جلسه بررسی به رای گذاشته شود و دغدغه های بزرگتر نیز دیده شود. شورای هماهنگی متشکل از نیروهای ستادی شکل بگیرد بابک مغازه ای دبیر انجمن ایرانشناسی کهن دژ در استان همدان درباره ارتباط تشکل ها و همراهی و هم افزایی نهادهای مدنی با یکدیگر به منظور ارتقا توان کمی و کیفی این نهادها گفت: اگر بخواهیم شورای تشکل های قوی و تاثیر گذاری داشته باشیم باید دارای فعالان مدنی و سازمان های غیردولتی حرفه ای باشیم که زمان و توان بیشتری را به منظور پیشبرد و تخصصی شدن فعالیت ها اختصاص دهند. وی با بیان اینکه هدف انجمن تنها تصویب آیین نامه نیست گفت: این نقطه تلاقی وسیله و ابرازی است که اعضای انجمن ها به یک کنش مشترک برسند و در وهله اول یک فعال مدنی باشند. وی افزود: بهترین پیشنهاد اینست که یک شورای هماهنگی مشتمل بر نیروهای ستادی که تعداد آنها بیش از هفت نفر باشد شکل بگیرد و جلسات آن نیز ادامه پیدا کند. این نشست در روزهای 19 و 20 اسفند در شهر شیراز به همت انجمن دوستداران میراث فرهنگی فارس، خانه فرهنگ جاودان، انجمن دوستداران حافظ، انجمن ایران شناسی عصر باستان و کانون معماران ایران در شیراز برگزار شد و در بیانیه پایانی دومین نشست تشکلهای غیر دولتی دوستدار میراث فرهنگی و طبیعی کشور ضمن تجلیل از یاد و خاطره استاد ایرج افشار، استاد محمد مهریار، دکتر محمود روح الامینی و استاد سیف الله کامبخش فرد، تاکید شد. همچنین این انجمنها با صدور بیانیه جداگانه‌ای بر ضرورت حفظ بافت تاریخی شهر شیراز و جلوگیری از تخریب بافت به بهانه توسعه و نوسازی بافت فرسوده از طرف نهادهای دولتی تاکید کرده و حفظ بافت تاریخی و میراث فرهنگی سایر مناطق کشور به ویژه در استانهای اصفهان، خوزستان، کرمان، همدان، یزد، مازنداران و تهران و نیز شهرهای تبریز و گرگان را خواستار شدند

سازمانهای غیردولتی میراث فرهنگی و گامی دیگر در راه همکاری

سازمانهای غیردولتی میراث فرهنگی

و گامی دیگر در راه همکاری مشترک

یاداشت بابک مغازه ای در روزنامه روزگار به تاریخ 19اسفند 1389

با عنوان دست در دست هم برای سرزمینمان

به بهانه گردهمایی تشکلهای غیر دولتی میراث فرهنگی در شیراز

 

بابک مغازه ای

دبیرکل انجمن ایران شناسی کهن دژ

در طول دهه هاي گذشته اکثر ملل جهان تلاش نموده اند تا با افزايش شناخت و معرفي فرهنگ و تمدن پيشينيان خود سنگ بنايي  را براي  پيشرفت و توسعه ي فرهنگي و اجتماعي ملت خويش ايجاد نمايند و در اين راه حتی برخي از مللي که از تمدن قابل توجهي برخوردار نبوده اند گاه دست به سرقت فرهنگي نيز زده اند اما در اين ميان کشور ما با داشتن هزاران سال پيشينه ي تمدن ,  فرهنگ , هنر وتاثيرات شگرفش بر توسعه جوامع بشري وحفظ حقوق انساني امروزه نه تنها به درستي به جهانيان معرفي نمي شود بلکه در برخی موارد نیز برخی بی توجهی ها زمينه نابودي نشانه هاي اين تمدن چندين هزار ساله را نيز فراهم مي نمايد و در اين راه گاه تنها فعالين جامعه مدني ايران هستند که بار مسئوليت دشوار دفاع از تاريخ و فرهنگ غني و چندين هزار ساله اين کهن بوم و بر را به دوش کشيده و دين خود را به نسل هاي آينده ادا می نمايند

مدتهاست تلاشگران بسياري در اين عرصه به منظور دفاع از ميراث فرهنگي و زيست بوم ميهن خويش کوشش نموده اند و در سالهای اخیر سازمانهای غیر دولتی که عمدتا توسط نیروهای جوان پایه گذاری شده اند تلاشی نوین را آغاز نموده اند تا انعکاس  فريادي که پيشينيان ما در دفاع از فرهنگ و تماميت ارضي ميهن خويش سر دادند امروزه در بسياري از سازمانهاي غير حکومتي ايراني در داخل و خارج ميهن طنين انداز گردد اما در اين راه برخي مسائل نيز باعث گرديده تا بسياري از اين تلاشها به نتيجه دلخواه منتهي نشده و يا ميزان نتايج حاصله با فعاليتهاي انجام شده هم خواني نداشته باشد که از جمله اين موارد مي توان به شناخت و آگاهي اندک از اولويت هاي روز توسط برخي از تلاش گران اين عرصه و نبود اطلاع کافي از پويش هاي فعالين تشکل هاي ديگر و در نتيجه ناتواني در همکاري مشترک با آنان و يا استفاده از تجربيات ديگران  اشاره نمود به این منظور در طول سالهای گذشته و به ویژه از سال 1380 به این سو گروهی از فعالان قدیمی تر تلاش نموده اند تا با برگزاری جشنهای تاریخی ایران , صدور بیانیه های مشترک و ده ها حرکت دیگر و  یا با ياري گرفتن از امکانات رايانه تا حدودي فرايند اطلاع رساني , همکاري هاي مشترک و موضع گيري هاي واحد افزايش یابد اما به هر حال در شرايط فعلي و با توجه به تخريب گسترده و سازمان يافته تر اين ذخاير زيستي و بشري نسل امروز و فرداي اين سرزمين نيک ميدانيم که توان فکري و عملي هر يک از ما در جلوگيري از اين نابودي بي سابقه اندک است و در این راستا بود یک بار دیگر و پس از تلاشها انجام گرفته در سالهای 80 تا 84 به منظور آگاهي هر چه بيشتر از توان , تخصص و امکانات مجموعه هاي ديگر و فراهم ساختن بستر مناسب براي تلاشي پيگير و همه جانبه به منظور جلوگيري از تخريب آخرين نشانه هاي فرهنگ و تمدن چندين هزار ساله و ذخاير زيستي و جانوري کهن سرزمينمان با همفکري و همکاري تمامي تلاشگران اين عرصه نسبت به تشکيل يک شوراي هماهنگي با عضويت تمامي تشکل ها و سازمان هاي مردم نهادي که در اين عرصه فعاليت مي نمايند اقدام دوباره ای صورت گرفت که در این رهگذر این بار جمعی از تشکل های در شهر تاریخی یزد پا پیش نهاده و با همکاری تشکل ها در دیگر استانها اولین نشست از این گام تازه همکاری ها را در شهریور 89 شکل دادند و اکنون نیز تلاشگران مدنی در شیراز یکی دیگر از شهرهای تاریخی ایران با تلاشی درخور ستایش میزبان دومین گام این همدلی و همراهی برای شناخت و دفاع از فرهنگ و تاریخ کهن خاک اجدادی هستند و امید که این بار تلاشگران دیروز و امروز این حرکت بتوانند در کنار یکدیگر پویش مشترک و گسترده تری را برای ایران و به عشق ایران شکل دهند و بديهي است تشکيل چنين شورائي ضمن اين که هيچ منافاتي با فعاليت مستقل هر يک از تشکلها ي مدني نخواهد داشت مي تواند زمينه لازم را براي برداشتن گامهايي سترگ و هماهنگ در راه دفاع از ميراث گرانقدر نياکانمان ايجاد نمايد

مصاحبه ی دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ با برنا نیوز درباره لزوم تشکیل کارگروه چهارگانه برای جلوگیری از تخریب بناهای تاریخی در تاریخ  شنبه 22 دی 1389 ساعت 08:34

 

http://www.bornanews.ir/Pages/News-6422.aspx

 

لزوم تشکیل کارگروه چهارگانه برای جلوگیری از تخریب بناهای تاریخی

سخنگوی و دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ پیشنهاد داد برای حفظ اماکن تاریخی و جلوگیری از تخریب خان‌ ها و بناهای تاریخی کارگروه چهار گانه‌ای تشکیل شود.

بابک مغازه ای در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی برنا گفت: به طور حتم خرید اماکن تاریخی نمی تواند بهترین گزینه برای حفظ اماکن تاریخی باشد، به همین منظور تشکیل یک کارگروه چهارگانه می تواند بسیار موثر باشد کارگروهی متشکل از نهاد های دولتی، نهاد های غیر دولتی اجتماعی، بخش خصوصی و جوامع محلی (نمایندگان مردم.( 

سخنگوی و دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ ادامه داد: در این کارگروه با کمک کارشناسان و صاحب نظران ملی می توان مسائل را در سطح ملی و منطقه ای مطرح و بررسی کرد همچنین برای نجات و حفظ آثار و اماکن تاریخی به گونه ای راهکار تدوین کرد که بخش خصوصی نیز متضرر نشود. 

وی به تبدیل خانه های قدیمی و تاریخی یزد به هتل و رستوران اشاره کرد و گفت: با تعریف کاربری های جدید برای این اماکن تاریخی می توان باعث شد بخش خصوصی نه تنها از حفظ آنها ضرر نکند بلکه منفعت هم ببرد. 

مغازه ای در ادامه سخنان خود متذکر شد: این در حالی است که اگرچه تغییر کاربری خانه های تاریخی به رستوران و هتل خوب است اما نباید همه این اماکن را نیز به هتل و رستوران تبدیل کرد به طور مثال عمارت مسعودیه چرا باید بعد از این که رقم بسیار صرف مرمت آن شد امروز تبدیل به هتل شود در حالی می توان از آن به عنوان موزه و پژوهشکده استفاده کرد.

به گفته وی اماکن و خانه های تاریخی که در اختیار بخش خصوصی هستند یا تخریب شده اند باید در الویت تغییر کاربری به هتل و رستوران قرار داشته باشند. 

دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ با اشاره به این که تجربه های سایر کشور ها در حفظ بافت تاریخی می تواند در این حوزه کمک کننده باشد نیز اظهار داشت: بسیاری از این خانه و اماکن تاریخی در دل بافت های تاریخی و مراکز شهرها قرار دارند که اغلب هم قیمت ملک در آن مناطق بسیار بالا ست مانند بازار، بنابراین بسیاری از مالکان خصوصی این بناها ترجیح می دهند به جای مرمت خانه قدیمی آن را تخریب کنند و کاربری های جدید و پر منفعت تری برای آن انتخاب کنند پس باید با حضور بخش خصوصی در کارگروه به راهکارهایی برای تشویق بخش خصوصی در حفظ این اماکن برسیم. 

وی در خاتمه افزود: باید پذیرفت که دولت و در راس آن سازمان میراث فرهنگی به رغم همه کمبودها و مشکلات در برابر میراث فرهنگی که گنجی غیر قابل تکرار است مسئول است و باید در این حوزه راهکارهای مناسبی اخذ کند.

مصاحبه ی دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ با برنا نیوز درباره ی بافتهای تاریخی و پیشنهادی در این خصوص در تاریخ  شنبه 16 بهمن 1389 ساعت 14:04

 

http://bornanews.ir/Pages/News-14759.aspx

دبیر و سخنگوی انجمن ایران شناسی کهن دژ پیشنهاد داد

تشکیل بنیاد ملی حفاظت و مرمت بافت های تاریخی

بافت تاریخی، بافت فرسوده نیست

دبیر و سخنگوی انجمن ایران شناسی کهن دژ بر لزوم تشکیل بنیاد ملی حفاظت و مرمت بافت های تاریخی تاکید کرد

 

 

بابک مغازه ای با اشاره به تفاوت بافت های تاریخی در شهرهای مختلف که به نوعی نشانه تنوع فرهنگی و هنر و معماری در نقاط مختلف کشور است در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی برنا گفت: برای حفظ بافت های تاریخی می توان از توانایی ها و سرمایه بخش خصوصی در قالب خیرینی که حاضر به خرید و نگهداری و مرمت این بافت ها هستند کمک گرفت و بنیادی از خیرین را به این منظور ساماندهی کرد همانطورکه در مورد مدرسه سازی چنین کاری انجام شده است

وی در ادامه بر لزوم حمایت دولت و میراث فرهنگی برای تشکیل چنین بنیادی تاکید کرد و گفت: سازمان میراث فرهنگی لازم است با اهدای مجوز و معافیت های دولتی مانند معافیت از مالیات و عوارض از تشکیل این بنیاد حمایت کند

مغازه ای گفت : متاسفانه به خیلی از بافت های تاریخی لقب بافت فرسوده داده شده است و این لغت باعث می شود فرسودگی و بلا استفاده بودن به ذهن انسان برسد در حالی که این بافت ها تاریخی و باارزش هستند. 

وی تصریح کرد : بافت های تاریخی را می توان با طراحی علمی و جامع نجات داد که در این راستا نیاز به همکاری و همفکری کارشناسان دولتی و فعالان غیر دولتی و نیز صاحبان و ساکنان این بافت های تاریخی است

وی افزود : لازم است ضمن الویت بندی برنامه ها، کاربری های مناسبی برای بافت های تاریخی تدوین شود تا بتوان ضمن حفظ این بافت ها به عنوان نمادهای تاریخی ایرانی برای حفظ آن ها متناسب با نیاز جامعه امروز توجیه اقتصادی پیدا کرد

 

تشکیل شورای چهارگانه ای برای حل کم هزینه تر برخی مشکلات چند جانبه در کشور

پیشنهاد تشکیل شورای چهارگانه ای برای حل کم هزینه تر برخی مشکلات چند جانبه در کشور را که برای اولین بار به این شکل مطرح می گردد و

در یادداشتی به قلم بابک مغازه ای

دبیر و سخنگوی انجمن ایران شناسی کهن دژ

 در خبرگزاری مهر

در تاریخ چهارشنبه 29 دی 1389 ساعت 16:03

http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1236215

 

 شورای چهارگانه

گامی برای برون رفت از مشکلات بافتهای تاریخی

 

تشکیل شورای چهارگانه برای موضوعاتی مانند مشکل بافتهای تاریخی که نهادهایی مانند شهرداری، سازمان میراث فرهنگی، NGOها و مردم محلی با آن مرتبط هستند می تواند بهترین راه برای حل اختلاف نظرها باشد

به گزارش خبرنگار مهر، اکنون یکی از مشکلاتی که بافت تاریخی شهرها با آن روبروست این است که برخی از نهادها و جوامع محلی و مردمی هر کدام سعی می کنند نظر خود را برای حل مشکلات موجود اعمال کنند.

به عنوان مثال سازمانهای عمران و شهرسازی و نوسازی یا انبوه سازان بیشتر درصدد تخریب بافت تاریخی و نوسازی آنها هستند و برخی دیگر مانند کارشناسان سازمان میراث فرهنگی و دوستداران یادگارهای کهن در تشکیلاتی مانند NGO ها هر کدام به دلایلی معتقدند که باید بافت های تاریخی حفظ شود در این میان جوامع محلی نیز مستاصل مانده اند که بافت قدیم را نگه دارند و یا شرایط را برای زندگی بهتر خود از نظر اقتصادی فراهم کنند

از سوی دیگر مشاهده می شود که در برخی نقاط مانند بافت تاریخی بازار تهران خانه قدیمی ای که تاریخی است و یا در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده است به سبب نزدیکی با مرکز اقتصادی شهر و ارزش مادی بسیار زیاد به صورتی که حتی فروش زمین آن می تواند پول هنگفتی را نصیب صاحب خانه کند، مالک آن را به تخریب این نماد ارزشمند معماری ترغیب می کند

اما این گونه مشکلات تنها در مورد مسائل میراث فرهنگی و بافتهای تاریخی  نیست در برخی از مسائل زیست محیطی نیز با چنین مشکلاتی مواجه هستیم.

برای نمونه می توان به منطقه حفاظت شده قم چقا در نزدیکی بیجار اشاره کرد که از نظر منابع آبی تا حدودی غنی است و میان کشاورزانی که زمینهای کشاورزی خود را در محدوده این منطقه گسترش داده اند و محیط بانانی که سعی در حفاظت بهتر از این منطقه دارند همواره اختلافاتی بروز می کند

در مناطق حفاظت شده استان یزد نیز همین مشکل مابین استفاده کشاورزان از زمینهای کشاورزی که جزیی از منطقه حفاظت شده است با حافظان محیط زیست وجود دارد

استفاده از منابع آب چشمه سارهای بالای قله الوند در همدان نیز مشکل دیگری است. از سویی باغداران مدعی استفاده چند ده ساله از آن منابع هستند ولی فعالان مدنی نیز به دنبال استفاده محیط زیست و جانوران منطقه از این منابع اند، دولت هم نیم نگاهی به استفاده احتمالی از این آب برای کمک به تامین آب شهر دارد

از سوی دیگر بخش خصوصی که با برنامه ای نادرست در بالای کوهستان زیبا مجوز تاسیس مجتمع توریستی را دریافت کرده و خواهان استفاده برای مصارف خود است زمینه ساز اختلافات احتمالی چند جانبه در آینده است

موارد مهم دیگری  نیز وجود دارد مانند مدیریت منابع آب، حل مشکل بافتهای تاریخی شهرهای مختلف از جمله کلان شهرها، استفاده از زمینهای حاصلخیز و مراتع، تداخل زمینهای کشاورزی با جنگلها و زیستگاههای جانوری، احداث طرحهای عمرانی مانند صنایع بزرگ، جاده های اصلی و سدها که گاهی حتی حفاظت از میراث فرهنگی ایران را به خطر می اندازد و در طول سالهای گذشته باعث بروز اختلافاتی مابین بخشهای مختلف اجتماعی شده است

با توجه به مثالهای ذکر شده می بایست زمینه یافتن راه حل منطقی و کم هزینه مادی و اجتماعی را طوری فراهم کرد که با یاری گرفتن از تمامی امکانات مادی و معنوی موجود ضمن توجه به توسعه اقتصادی و اجتماعی منطقه از تخریب محیط زیست و آسیب رسانی به میراث فرهنگی نیز جلوگیری به عمل آید

اینجاست که تشکیل شورای چهارگانه ای متشکل از نمایندگان سازمانهای دولتی مرتبط، بخش خصوصی، سازمانها و فعالان مدنی و نیز نمایندگان جوامع (مناطق) محلی می توانند با توجه به حساسیتهای خاص مورد توجه در طرحهای کلان دولتی، سود آوری و توجیه اقتصادی بخش خصوصی و صنعتی، نگاه ویژه جوامع محلی به زودبازده بودن برخی طرح ها (که گاه می تواند با توسعه پایدار در تقابل باشد) و نظر سازمانهای غیر دولتی و روزنامه نگاران (که به جهت عدم انتفاع اقتصادی، توجه به نظرات عمومی و بهره گیری از نظرات کارشناسی متخصصان علمی می توانند به عنوان وجدان اجتماعی ضامن ایجاد توازن مابین سودآوری طرحها و توجه به توسعه پایدار و حفظ ذخایر زیستی و بشری باشند) برای حل این اختلافات چاره ساز باشد.

به معنایی دیگر می توان گفت با توجه به نیاز جوامع به توسعه اجتماعی و اقتصادی از یک سو و نیاز امروز و فردای کشورها به توسعه ای پایدار با حفظ ذخایر زیستی و بشری از سوی دیگر، تمامی جوامع از جمله ایران با مشکلاتی برخورد می کنند که بخشهای مختلف جامعه با آن درگیر هستند

به همین منظور پیشنهاد تشکیل شورای چهارگانه برای حل این مشکلات یک ضرورت است تا با حضور و توجه به نظرات و خواسته های بخشهای مختلف ذینفع و توجه ویژه به نظر کارشناسان خبره علمی که می باید مشاوران اصلی این مجموعه باشند می توان به نظرات هر یک از بخشها توجه کرد و الزاماتی که برای بخشهای دولتی در طرحهای کلان دیده می شود را مورد بررسی قرارداد.

در این راه فعالان مدنی و اصحاب مطبوعات به دلیل عدم انتفاع اقتصادی و توجه بیشتر به نظرات عمومی مردم وموضوع توسعه پایدار می توانند ضامن ایجاد توازن مابین سودآوری طرحها و توسعه پایدار بوده و متولی تشکیل این شورای چهارگانه باشند و بخشهای

دولتی نیز با حمایت از این حرکت گامی اساسی را در جهت مشارکت نهادهای غیر دولتی در توسعه پایدار اجتماع بردارند

در پایان لازم نیز نقد و بررسی صاحب نظران و کارشناسان در این خصوص می تواند بسیار کارگشا و سودمند باشد.

بابک مغازه ای، فعال میراث فرهنگی در همدان

مصاحبه ی دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ با برنا نیوز درباره ی بافتهای تاریخی و پیشنهادی در این خصوص در تاریخ  شنبه 16 بهمن 1389 ساعت 14:04

 

http://bornanews.ir/Pages/News-14759.aspx

تشکیل بنیاد ملی حفاظت و مرمت بافت های تاریخی

بافت تاریخی، بافت فرسوده نیست

دبیر و سخنگوی انجمن ایران شناسی کهن دژ بر لزوم تشکیل بنیاد ملی حفاظت و مرمت بافت های تاریخی تاکید کرد

 

 

بابک مغازه ای با اشاره به تفاوت بافت های تاریخی در شهرهای مختلف که به نوعی نشانه تنوع فرهنگی و هنر و معماری در نقاط مختلف کشور است در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی برنا گفت: برای حفظ بافت های تاریخی می توان از توانایی ها و سرمایه بخش خصوصی در قالب خیرینی که حاضر به خرید و نگهداری و مرمت این بافت ها هستند کمک گرفت و بنیادی از خیرین را به این منظور ساماندهی کرد همانطورکه در مورد مدرسه سازی چنین کاری انجام شده است

وی در ادامه بر لزوم حمایت دولت و میراث فرهنگی برای تشکیل چنین بنیادی تاکید کرد و گفت: سازمان میراث فرهنگی لازم است با اهدای مجوز و معافیت های دولتی مانند معافیت از مالیات و عوارض از تشکیل این بنیاد حمایت کند

مغازه ای گفت : متاسفانه به خیلی از بافت های تاریخی لقب بافت فرسوده داده شده است و این لغت باعث می شود فرسودگی و بلا استفاده بودن به ذهن انسان برسد در حالی که این بافت ها تاریخی و باارزش هستند. 

وی تصریح کرد : بافت های تاریخی را می توان با طراحی علمی و جامع نجات داد که در این راستا نیاز به همکاری و همفکری کارشناسان دولتی و فعالان غیر دولتی و نیز صاحبان و ساکنان این بافت های تاریخی است

وی افزود : لازم است ضمن الویت بندی برنامه ها، کاربری های مناسبی برای بافت های تاریخی تدوین شود تا بتوان ضمن حفظ این بافت ها به عنوان نمادهای تاریخی ایرانی برای حفظ آن ها متناسب با نیاز جامعه امروز توجیه اقتصادی پیدا کرد

تشکیل شورای چهارگانه ای برای حل کم هزینه تر برخی مشکلات چند جانبه در کشور

پیشنهاد تشکیل شورای چهارگانه ای برای حل کم هزینه تر برخی مشکلات چند جانبه در کشور را که برای اولین بار به این شکل مطرح می گردد و

در یادداشتی به قلم بابک مغازه ای

دبیر و سخنگوی انجمن ایران شناسی کهن دژ

 در خبرگزاری مهر

در تاریخ چهارشنبه 29 دی 1389 ساعت 16:03

 

http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1236215

 

 شورای چهارگانه

؛گامی برای برون رفت از مشکلات بافتهای تاریخی

 

تشکیل شورای چهارگانه برای موضوعاتی مانند مشکل بافتهای تاریخی که نهادهایی مانند شهرداری، سازمان میراث فرهنگی، NGOها و مردم محلی با آن مرتبط هستند می تواند بهترین راه برای حل اختلاف نظرها باشد

به گزارش خبرنگار مهر، اکنون یکی از مشکلاتی که بافت تاریخی شهرها با آن روبروست این است که برخی از نهادها و جوامع محلی و مردمی هر کدام سعی می کنند نظر خود را برای حل مشکلات موجود اعمال کنند.

به عنوان مثال سازمانهای عمران و شهرسازی و نوسازی یا انبوه سازان بیشتر درصدد تخریب بافت تاریخی و نوسازی آنها هستند و برخی دیگر مانند کارشناسان سازمان میراث فرهنگی و دوستداران یادگارهای کهن در تشکیلاتی مانند NGO ها هر کدام به دلایلی معتقدند که باید بافت های تاریخی حفظ شود در این میان جوامع محلی نیز مستاصل مانده اند که بافت قدیم را نگه دارند و یا شرایط را برای زندگی بهتر خود از نظر اقتصادی فراهم کنند

از سوی دیگر مشاهده می شود که در برخی نقاط مانند بافت تاریخی بازار تهران خانه قدیمی ای که تاریخی است و یا در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده است به سبب نزدیکی با مرکز اقتصادی شهر و ارزش مادی بسیار زیاد به صورتی که حتی فروش زمین آن می تواند پول هنگفتی را نصیب صاحب خانه کند، مالک آن را به تخریب این نماد ارزشمند معماری ترغیب می کند

اما این گونه مشکلات تنها در مورد مسائل میراث فرهنگی و بافتهای تاریخی  نیست در برخی از مسائل زیست محیطی نیز با چنین مشکلاتی مواجه هستیم.

برای نمونه می توان به منطقه حفاظت شده قم چقا در نزدیکی بیجار اشاره کرد که از نظر منابع آبی تا حدودی غنی است و میان کشاورزانی که زمینهای کشاورزی خود را در محدوده این منطقه گسترش داده اند و محیط بانانی که سعی در حفاظت بهتر از این منطقه دارند همواره اختلافاتی بروز می کند

در مناطق حفاظت شده استان یزد نیز همین مشکل مابین استفاده کشاورزان از زمینهای کشاورزی که جزیی از منطقه حفاظت شده است با حافظان محیط زیست وجود دارد

استفاده از منابع آب چشمه سارهای بالای قله الوند در همدان نیز مشکل دیگری است. از سویی باغداران مدعی استفاده چند ده ساله از آن منابع هستند ولی فعالان مدنی نیز به دنبال استفاده محیط زیست و جانوران منطقه از این منابع اند، دولت هم نیم نگاهی به استفاده احتمالی از این آب برای کمک به تامین آب شهر دارد

از سوی دیگر بخش خصوصی که با برنامه ای نادرست در بالای کوهستان زیبا مجوز تاسیس مجتمع توریستی را دریافت کرده و خواهان استفاده برای مصارف خود است زمینه ساز اختلافات احتمالی چند جانبه در آینده است

موارد مهم دیگری  نیز وجود دارد مانند مدیریت منابع آب، حل مشکل بافتهای تاریخی شهرهای مختلف از جمله کلان شهرها، استفاده از زمینهای حاصلخیز و مراتع، تداخل زمینهای کشاورزی با جنگلها و زیستگاههای جانوری، احداث طرحهای عمرانی مانند صنایع بزرگ، جاده های اصلی و سدها که گاهی حتی حفاظت از میراث فرهنگی ایران را به خطر می اندازد و در طول سالهای گذشته باعث بروز اختلافاتی مابین بخشهای مختلف اجتماعی شده است

با توجه به مثالهای ذکر شده می بایست زمینه یافتن راه حل منطقی و کم هزینه مادی و اجتماعی را طوری فراهم کرد که با یاری گرفتن از تمامی امکانات مادی و معنوی موجود ضمن توجه به توسعه اقتصادی و اجتماعی منطقه از تخریب محیط زیست و آسیب رسانی به میراث فرهنگی نیز جلوگیری به عمل آید

اینجاست که تشکیل شورای چهارگانه ای متشکل از نمایندگان سازمانهای دولتی مرتبط، بخش خصوصی، سازمانها و فعالان مدنی و نیز نمایندگان جوامع (مناطق) محلی می توانند با توجه به حساسیتهای خاص مورد توجه در طرحهای کلان دولتی، سود آوری و توجیه اقتصادی بخش خصوصی و صنعتی، نگاه ویژه جوامع محلی به زودبازده بودن برخی طرح ها (که گاه می تواند با توسعه پایدار در تقابل باشد) و نظر سازمانهای غیر دولتی و روزنامه نگاران (که به جهت عدم انتفاع اقتصادی، توجه به نظرات عمومی و بهره گیری از نظرات کارشناسی متخصصان علمی می توانند به عنوان وجدان اجتماعی ضامن ایجاد توازن مابین سودآوری طرحها و توجه به توسعه پایدار و حفظ ذخایر زیستی و بشری باشند) برای حل این اختلافات چاره ساز باشد.

به معنایی دیگر می توان گفت با توجه به نیاز جوامع به توسعه اجتماعی و اقتصادی از یک سو و نیاز امروز و فردای کشورها به توسعه ای پایدار با حفظ ذخایر زیستی و بشری از سوی دیگر، تمامی جوامع از جمله ایران با مشکلاتی برخورد می کنند که بخشهای مختلف جامعه با آن درگیر هستند

به همین منظور پیشنهاد تشکیل شورای چهارگانه برای حل این مشکلات یک ضرورت است تا با حضور و توجه به نظرات و خواسته های بخشهای مختلف ذینفع و توجه ویژه به نظر کارشناسان خبره علمی که می باید مشاوران اصلی این مجموعه باشند می توان به نظرات هر یک از بخشها توجه کرد و الزاماتی که برای بخشهای دولتی در طرحهای کلان دیده می شود را مورد بررسی قرارداد.

در این راه فعالان مدنی و اصحاب مطبوعات به دلیل عدم انتفاع اقتصادی و توجه بیشتر به نظرات عمومی مردم وموضوع توسعه پایدار می توانند ضامن ایجاد توازن مابین سودآوری طرحها و توسعه پایدار بوده و متولی تشکیل این شورای چهارگانه باشند و بخشهای

دولتی نیز با حمایت از این حرکت گامی اساسی را در جهت مشارکت نهادهای غیر دولتی در توسعه پایدار اجتماع بردارند

در پایان لازم نیز نقد و بررسی صاحب نظران و کارشناسان در این خصوص می تواند بسیار کارگشا و سودمند باشد.

..............

بابک مغازه ای، فعال میراث فرهنگی در همدان

وضعیت گردشگری در ایران و نقش راهنمایان گردشگری در پیشرفت آن

یادداشت بابک مغازه ای در خصوص وضعیت گردشگری در ایران و نقش راهنمایان گردشگری در پیشرفت آن با رویکرد به کارگاه آموزشی برگزار شده در چهارمین نشست راهنمایان گردشگری در رامسر

راهنمایان گردشگری؛ نقطه تلاقی عرضه و تقاضا در گردشگری

نقش راهنمایان گردشگری، مدیران دفاتر خدمات مسافرتی و برنامه ریزان سفر به عنوان نقطه تلاقی عرضه و تقاضا در گردشگری بسیار اساسی است چرا که این افراد می توانند با هدایت گردشگران زمینه بهره مندی هر چه بیشتر آنها را از خدمات و امکانات موجود فراهم کنند.

به گزارش خبرنگار مهر، در حال حاضر گردشگری ایران از وضیعت مطلوبی برخوردار نیست و در یک نگاه کلی در سطحی ابتدایی قرار دارد به نحوی که اکنون بسیاری از زمینه های گسترش آن مورد توجه قرار نگرفته و از میان بیش از پنجاه نوع توریسم تنها چند نمونه خاص مانند توریسم تاریخی تا حدودی مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی است درحالی که از لحاظ وجود زیرساختهای لازم و برنامه ریزی مدون و علمی نیز به شدت با مشکل روبرو بوده و نیازمند توجه هر چه بیشتر به حضور و نقش آفرینی متخصصان و فعالان مدنی در این حوزه دارد.

کشور ما نیازمند ارتقا سطح زیرساختهای اساسی برای حضور گردشگران مانند جاده، امکانات حمل و نقل، خدمات ارتباطی و ... است.

باید آموزش در سطوح مختلف از آموزشهای تخصصی و دوره ای فعالان دائمی گردشگری گرفته تا آموزشهای عمومی تمامی افراد جامعه به وسیله امکانات اطلاع رسانی عمومی جدی گرفته و با همراهی تمامی علاقه مندان برنامه ریزی گسترده ای در این خصوص انجام شود چراکه در نگاهی جامع نگر تمامی افراد یک جامعه در فرایند توسعه و بهروری توریسم کشور درگیر بوده و از پیشرفت آن منتفع خواهند شد.

از سوی دیگر گسترش توریسم کشور نیازمند توجه هر چه بیشتر به این موضوع در فرایند تهیه طرح آمایش سرزمین در کشور است اما متاسفانه چندین سال است که پیشرفت چندانی نداشته و هنوز به طور کامل تهیه نشده است در کنار این موضوعات توجه و شناخت فرهنگ خود و مخاطبان داخلی، به ویژه خارجی نیز در ارائه خدمات مناسب یکی دیگر از مهمترین مواردی است که امروزه توجه چندانی به آن نمی شود اما نیازمند رویکرد علمی بیشتری است.

علاوه بر اینها میزان استفاده و ارائه خدمات حرفه ای گردشگری مانند راه اندازی و گسترش مراکز تخصصی اطلاع رسانی گردشگری و بهره گیری از راهنمایان زبده محلی آنهم به صورت تخصصی در یک گستره جغرافیایی محدود نیز معیاری برای توسعه ی گردشگری است و شناخت درست از انواع توریسم و بررسی و برنامه ریزی امکانات لازم به منظور خدمات رسانی و پذیرایی در هر مورد نیز یکی دیگر از موارد قابل توجه است.

نقش راهنمایان گردشگری، مدیران دفاتر خدمات مسافرتی و برنامه ریزان سفر به عنوان نقطه تلاقی عرضه و تقاضا در گردشگری و افرادی که می توانند به استفاده گردشگران از خدمات موجود جهت بدهند بسیار اساسی و کلیدی است چرا که این افراد می توانند با هدایت گردشگران زمینه بهره مندی هر چه بیشتر آنها را از خدمات و امکانات موجود فراهم کنند.

آنها همچنین می توانند در امر آموزش عمومی مشارکتی ارزشمند داشته باشند و بازخورد مناسب برای برنامه ریزی را نیز در اختیار دیگر فعالان گردشگری و بخشهای دولتی مرتبط قرار دهند اما تحقق این امر نیازمند توجه هر چه بیشتر به جایگاه این افراد و تخصصی شدن فعالیت آنها در زمینه فعالیت خاص و گستره جغرافیایی مشخص و بهره گیری بخشهای دولتی از نظرات آنان در برنامه ریزی های کوتاه و بلند مدت است.

بابک مغازه ای، فعال میراث فرهنگی در همدان

وضعیت گردشگری در ایران و نقش راهنمایان گردشگری در پیشرفت آن

یادداشت بابک مغازه ای در خصوص وضعیت گردشگری در ایران و نقش راهنمایان گردشگری در پیشرفت آن با رویکرد به کارگاه آموزشی برگزار شده در چهارمین نشست راهنمایان گردشگری در رامسر

راهنمایان گردشگری؛ نقطه تلاقی عرضه و تقاضا در گردشگری

نقش راهنمایان گردشگری، مدیران دفاتر خدمات مسافرتی و برنامه ریزان سفر به عنوان نقطه تلاقی عرضه و تقاضا در گردشگری بسیار اساسی است چرا که این افراد می توانند با هدایت گردشگران زمینه بهره مندی هر چه بیشتر آنها را از خدمات و امکانات موجود فراهم کنند.

به گزارش خبرنگار مهر، در حال حاضر گردشگری ایران از وضیعت مطلوبی برخوردار نیست و در یک نگاه کلی در سطحی ابتدایی قرار دارد به نحوی که اکنون بسیاری از زمینه های گسترش آن مورد توجه قرار نگرفته و از میان بیش از پنجاه نوع توریسم تنها چند نمونه خاص مانند توریسم تاریخی تا حدودی مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی است درحالی که از لحاظ وجود زیرساختهای لازم و برنامه ریزی مدون و علمی نیز به شدت با مشکل روبرو بوده و نیازمند توجه هر چه بیشتر به حضور و نقش آفرینی متخصصان و فعالان مدنی در این حوزه دارد.

کشور ما نیازمند ارتقا سطح زیرساختهای اساسی برای حضور گردشگران مانند جاده، امکانات حمل و نقل، خدمات ارتباطی و ... است.

باید آموزش در سطوح مختلف از آموزشهای تخصصی و دوره ای فعالان دائمی گردشگری گرفته تا آموزشهای عمومی تمامی افراد جامعه به وسیله امکانات اطلاع رسانی عمومی جدی گرفته و با همراهی تمامی علاقه مندان برنامه ریزی گسترده ای در این خصوص انجام شود چراکه در نگاهی جامع نگر تمامی افراد یک جامعه در فرایند توسعه و بهروری توریسم کشور درگیر بوده و از پیشرفت آن منتفع خواهند شد.

از سوی دیگر گسترش توریسم کشور نیازمند توجه هر چه بیشتر به این موضوع در فرایند تهیه طرح آمایش سرزمین در کشور است اما متاسفانه چندین سال است که پیشرفت چندانی نداشته و هنوز به طور کامل تهیه نشده است در کنار این موضوعات توجه و شناخت فرهنگ خود و مخاطبان داخلی، به ویژه خارجی نیز در ارائه خدمات مناسب یکی دیگر از مهمترین مواردی است که امروزه توجه چندانی به آن نمی شود اما نیازمند رویکرد علمی بیشتری است.

علاوه بر اینها میزان استفاده و ارائه خدمات حرفه ای گردشگری مانند راه اندازی و گسترش مراکز تخصصی اطلاع رسانی گردشگری و بهره گیری از راهنمایان زبده محلی آنهم به صورت تخصصی در یک گستره جغرافیایی محدود نیز معیاری برای توسعه ی گردشگری است و شناخت درست از انواع توریسم و بررسی و برنامه ریزی امکانات لازم به منظور خدمات رسانی و پذیرایی در هر مورد نیز یکی دیگر از موارد قابل توجه است.

نقش راهنمایان گردشگری، مدیران دفاتر خدمات مسافرتی و برنامه ریزان سفر به عنوان نقطه تلاقی عرضه و تقاضا در گردشگری و افرادی که می توانند به استفاده گردشگران از خدمات موجود جهت بدهند بسیار اساسی و کلیدی است چرا که این افراد می توانند با هدایت گردشگران زمینه بهره مندی هر چه بیشتر آنها را از خدمات و امکانات موجود فراهم کنند.

آنها همچنین می توانند در امر آموزش عمومی مشارکتی ارزشمند داشته باشند و بازخورد مناسب برای برنامه ریزی را نیز در اختیار دیگر فعالان گردشگری و بخشهای دولتی مرتبط قرار دهند اما تحقق این امر نیازمند توجه هر چه بیشتر به جایگاه این افراد و تخصصی شدن فعالیت آنها در زمینه فعالیت خاص و گستره جغرافیایی مشخص و بهره گیری بخشهای دولتی از نظرات آنان در برنامه ریزی های کوتاه و بلند مدت است.

بابک مغازه ای، فعال میراث فرهنگی در همدان

روز همدان گرامی

يکم شهريور ماه

روز ملي همدان گرامي باد

همدان مکاني است که شهروندانش بلنداي الوند را نمادي از استواري و استقامتي ماندگار مي  دانند و هنوز در گذرگاه هاي پر پيچ و خمش مي توان صداي زنگوله شتران و نفس نفس زدن مردان خسته اي را شنيد  که براي دمي شکستن خستگي سفري طولاني در جاده ابريشم به دنبال کاروانسراهايي مي گردند که امروز تنها نشاني فرو ريخته و غبار گرفته در کاروانسراي هايي همچون ذغالي ها و يا فرسفج از آن باقي مانده است

مکاني که روزگاري شکوه ايران زمين در باروها و ديوارها سترگ هگمتانه و اکباتان جريان داشت و هنوز ترسي سرد از فرياد خون ريز مغولان که کوس ويرانيش را نواختند در درز سنگهايش نهفته مانده است

و اگر دل به گوش جان بسپاريد نجواي دل عين القضا ت, باباطاهر , خواجه رشيد , بوعلي , ميرسيد علي همداني , ابن فقيه  , ميرزاده عشقي , عارف قزويني و داور را در خشت خشت اين کهن ديار احساس مي کنيد  و صداي قلم بوعلي را مي شنويد که در گوشه کتابخانه خود پندهاي حکيمانه خود را درکتاب قانون مي نگاشت و اين روز نيز به حرمت حضور او در اين شهر روز همدان نام گرفته است

و چه زيباست احساس شکوهي که در کنار قلعه اشتران تويسرکان ,  خرابه قلعه چوبينه ملاير و گيان نهاوند به هر رهگذري دست مي دهد و غمي که در دشت نهاوند با خاطره آن شکست تلخ تاريخي در دلش مي نشيند

خنکاي دلپذير هوايش , سپيدي روح انگيز دره هاي برف گرفته اش , سترگي سنگهاي خاراي کوهستانش , چشم نوازي خاطره انگيز چمنزارها و طبيعت دلپذيرش به ويژه در کنار الوند ,  کوه سرده و کوه گرمه و دشتهاي خان گرمز ,  لشگردر , سياه کمر , شيز و ملوسان و شر شر آب در چشمه سارها و سرابهايش انسان را به مرحله بالايي از وجود رهنمون مي سازند

و عظمت چندين هزاره تاريخش که در قلعه ها , گور دخمه ها , آتشکده ها , زيارتگاه ها , بازارها , کتيبه ها , و حتي در اوروسي خانه هاي قديميش جاريست نمادي ازچندين هزاره تلاش براي بالندگي تمدن بشري است

در گذر از بازارهاي قديميش هنوز بوي گل کوزه گري به مشام مي رسد و ناخود آگاه انسان را به ياد آن شعري مي اندازد که مي گفت کو کوزه گر و کوزه خر و کوزه فروش و ضربه چکش مسگران و  بوي چرم تازه و رنگهاي زيباي فرشهايي که بر روي هم انباشته شده اند شما را به دنيايي مي برد که در آن صنعت با تمدن , عشق و تاريخ در هم گره خوده و تار و پود صنايع دستي اين ديار را به هم بافته است

آري اين کهن خاک  ذره ذره اش لطف است و زيبايي

و اين روز برتمامي همدانيان و ايرانيان گرامي

 

پاينده ايران

سرفراز باد ايراني

بابک مغازه اي

فعال فرهنگي اجتماعي در همدان و

دبير کل انجمن ايران شناسي کهن دژ

همدان شهريور 1389

 

کود برداري و تپه خواري بلايي پنهان در تخريب ميراث فرهنگي

کود برداري , تپه خواري يا خاک برداري از تپه هاي باستاني 

بلايي پنهان در راستاي تخريب ميراث فرهنگي سرزمين مان

 

بابک مغازه اي

دبيرکل و سخنگوي انجمن ايران شناسي کهن دژ

و خبرنگار مستقل ميراث فرهنگي و محيط زيست

 

کشور ما به جهت قدمت بسيار و تمدن کهن خود , همواره شاهد استقرار و زندگي اقوام مختلف بر گستره خويش بوده است و در نتيجه داراي هزاران محوطه و بناي باستاني ارزشمند مي باشد

در اين ميان تپه هاي باستاني کوچک و بزرگ سهم عمده اي از اين يادگارها را به خود اختصاص مي دهند و به جهت قدمت گاه چندين هزار ساله و باقي ماندن نشانه هاي موجود از زندگي اقوام مختلف در دوره هاي متعدد تاريخي در يک نقطه که خود سبب تشکيل چنين تپه هاي گرديده است داراي اهميت به سزايي مي باشند و لزوم توجه هر چه بيشتر به حفاظت و در گامي بالاتر کاوش علمي اين نمونه هاي گاه کم نظير را ضروري مي سازند

اين تپه ها که متشکل از لايه ها و رگه هاي باستاني با ضخامتهاي مختلفي بوده و توالي ادوار مختلف يکجانشيني را به نمايش مي گذارند و به عنوان صندوقچه تاريخ اين سرزمين کهن سال آثاري از دوره هاي گوناگون تاريخي  را در خود به امانت نگه داشته اند تا در روزگار آينده شاهدي غير قابل انکار از تلاش ايرانيان در بالندگي تمدن بشري باشند متاسفانه در شرايط فعلي در معرض خطرات گوناگوني واقع شده اند و انواع تخريب ها ازکند و کاوهاي سودجويانه قاچاقچيان گرفته تا تخريبهاي نابخردانه در اثر انجام پروژه هاي عمراني و يا سوء استفاده روستاييان و جوامع محلي از خاک و زمين آنها ادامه حيات اين نگينهاي درخشان و ماندگار را دستخوش نابودي کرده است

در اين ميان تخريبهاي سودجايانه قاچاقچيان ياجويندگان گنجها صدمات بسياري را به آثار باستاني وارد مي سازدکه گاه بسيارگسترده وجبران ناپذيراست چراکه اين افراد عموما بدون هيچگونه تخصصي و در زماني اندک مي کوشند تا با حفرگودالها و نقبهايي در بالا و پيرامون اين تپه به اشياء احتمالي موجود در اين محوطه ها دست يابند و در اين راه گاه بدون اينکه حتي چيزي به دست بياورند با نابودي بافت محوطه و سرقت اشياء موجود و تخريب بسياري از اشيائي که به عقيده آنان فاقد ارزش اقتصادي براي آنهاست علاوه بر سرقت بسياري از اشيا کم نظير تاريخي که سرمايه هاي فرهنگي اين سرزمين مي باشند صدمات جبران ناپذيري را هم به توالي داده ها وارد نموده و در اثر جابجايي اشياء از محل اوليه خود شرايط لازم براي بررسي علمي آنها را با چالش مواجه مي سازند

کودگيري بلايي خاموش

از سوي ديگر اين تپه ها امروزه در بسياري از نقاط کشور با نوع گسترده , اما خاموشي از تخريب نيز روبرو هستند که نزد بسياري از کارشناسان با عنوان کود برداري , کودگيري يا تپه خواري مشهور است که توسط ساکنان محلي به ويژه کشاورزان انجام مي شود به طوري که در اين فرايند خاک اين تپه ها به دليل اين که برخي از روستاييان معتقدند عمر بيشتري براي کاهگل دارد به منظور تهيه کاهگل براي عايق مورد استفاده قرار مي گيرد و يا اينکه در گستره اي عظيم تر خاک آنها برداشته شده و به منظور تقويت خاک به ديگر زمينها افزوده مي گردد و خود تپه نيز پس از خاک برداري که به اصطلاح محلي کود گيري خوانده مي شود هموار شده و به زيرکشت مي رود در برخي موارد هم که تپه ها بلند تر از بقيه هستند برخي روستاييان از ديرباز در مجاورت آنها خانه سازي کرده اند و آغل حيوانات  يا انبار خود را در داخل اين مکانها حفر مي کنند که علاوه بر تخريب تپه زمينه را براي انجام کاوشهاي سودجويانه و مخفيانه بعدي فراهم مي سازد در برخي نقاط نيز به دلايل گوناگون با تغيير مسير عمدي آبهاي سطحي باعث تخريب بخشي از بناي باستاني مي گردند

در مجموع انجام چنين اعمالي به ويژه در 40 سال گذشته که البته در 10 سال اخير سرعت بيشتري نيز گرفته است بسياري از تپه ها و بناهاي تاريخي به ويژه در خارج از شهرها را دستخوش نابودي ساخته است

به اين دليل پيشنهاد مي شود ضمن توجه همه جانبه بخشهاي دولتي و فعالان مدني به اموري که امروزه ادامه حيات بسياري از بناها را به خطر انداخته است  برخي از موارد زير مورد توجه بيشتر قرار گيرد

 

حضور گسترده يگانهاي حفاظت

در برخي موارد وجود تپه هاي باستاني در ميان روستاها و گسترش , گاه بي برنامه ي ساخت و ساز در چنين مناطقي که اختصاص اعتبارات گوناگون نيز به اين امر سرعت بخشيده است سبب تسريع تعمدي تخريب اين تپه ها شده است و از سوي ديگر گسترش زمينهاي کشاورزي و توجه کشاورزان به اين تپه ها را نيز مي بايد به آن افزود به همين دليل لازم است تا يگانهاي حفاظت به تعداد کافي و با امکانت لازم به ويژه وسايل ارتباطي و نقليه مناسب , حضور تاثيرگذار تري را در اين مناطق داشته باشند

آموزش مسئولين محلي (پيشنهاد ويژه انجمن ايران شناسي کهن دژ)

از آنجا که مسئولين و معتمدين محلي در بسياري از موارد نقش انکار ناپذيري در جلوگيري از تخريب روزافزون اين آثار دارند هرگونه  ناآگاهي ,کوتاهي و يا سهل انگاري آنان نيز مي تواند نتايج جبران ناپذيري را به دنبال داشته باشد لذا افزايش برنامه هاي اطلاع رساني و آموزشي به منظور توجه هر چه بيشتر و آشنايي آنان با قوانين , مقررات و برخي مسائل عمومي و اوليه در خصوص اهميت اين آثار و شيوه هاي حفاظت و مرمت آنها به ويژه در برخي مناطق دورافتاده تر مي تواند نتايج مثبت بسياري را به دنبال داشته باشد

در گام بعدي نيز مي توان توجه عموم روستاييان را به حفاظت از اين آثار جلب نموده و تاکيد گردد که حفاظت و مرمت اين آثار چه ارزشهاي معنوي و مادي را مي تواند براي آن نقطه به همراه داشته باشد

لذا از آنجا که سازمانهاي غير دولتي و علاقه مندان به ميراث فرهنگي نيز مي توانند در امر آموزش و اطلاع رساني ديگر بخشها را ياري نمايند , انجمن ايران شناسي کهن دژ چندي است که براي اولين بار در کشور برنامه اي را در خصوص ايجاد آمادگي لازم به منظور همکاري در انجام اين آموزشها , تدوين نموده است و همچنان نيز با ياري گرفتن از برخي کارشناسان در حال تکميل اين طرح مي باشد و از پيشنهادات تمامي صاحبنظران کشور در اين زمينه به منظور تکميل اين طرح که مي تواند در آينده نقش مواثري را در آموزش همگاني حفاظت از ميراث فرهنگي ايفاکند , صميمانه استقبال مي نمايد

آموزش و فرهنگ سازي عمومي با استفاده از رسانه ها

آشنايي عموم مردم در خصوص لزوم توجه وحفاظت از ميراث کهن سرزمين مان مي تواند گامي سترگ در جهت جلوگيري عمومي از هرگونه تخريب احتمالي باشد و در اين راه به سادگي مي توان با يک برنامه ريزي علمي و کوشش همگاني از قدرت تبليغي و اثر گذار رسانه هاي جمعي همچون راديو , تلويزيون و روزنامه ها استفاده نمود که در اين راه نيز در صورت وجود محيط لازم , فعالان غير دولتي مي توانند نقش اساسي را ايفا نموده و براي مثال با نگارش و انتشار مقالاتي عمومي راه کارهايي را در اين خصوص ارائه دهند

ثبت ملي , بين المللي واقدام لازم در خصوص عرصه و حريم آثار

در حال حاضر همچنان مناطقي وجود دارند که به ثبت ملي نيز نرسيده اند در اين زمينه لازم است که هر چه سريعتر با بودجه و امکانات کافي و ياري گرفتن از کارشناسان خبره داخلي و حتي خارجي نسبت به ثبت ملي و در صورت امکان ثبت بين الملي آثار و محوطه ها اقدام نموده و از امکانات گسترده بين المللي آن سود برده شود بديهي است با توجه به اينکه در مورد يک تپه باستاني مي بايد مراحلي همچون شناسايي و بررسي علمي منطقه , ثبت آثار , تعيين عرصه و حريم , لايه نگاري , کاوش و حفاظت و مرمت انجام گيرد و با ايجاد پايگاه پژوهشي دايمي و موزه محلي امکان دسترسي پژوهشگران به يافته ها افزايش يابد و در نهايت با توجه به اهميت منطقه محوطه به ثبت بين المللي برسد مي بايد کليه محوطه ها و تپه هاي باستاني مراحل ثبت را طي نمايند ودر صورت ثبت قبلي نيز يکي از مهمترين مسائل در خور توجه تعيين عرصه و حريم اين آثار و تلاش در جهت آزاد سازي اين حريم مي باشد چرا که بسياري از اين محوطه ها به سبب مشکل هم جواري با محل هاي مسکوني و ساخت و ساز هاي قبلي درخطر نابودي است از سوي ديگر متاسفانه در سالهاي اخير نيز عرصه و حريم بسياري از بناهاي تاريخي و حتي برخي از مشهورترين نمونه هاي آنها همچون ميدان نقش جهان اصفهان , تپه تاريخي شوش و بسياري مناطق ديگر در معرض ساخت و سازهاي مسکوني و حتي تجاري قرار گرفته اند که مي تواند زنگ خطر بزرگي در مورد اين محوطه ها باشد لذا آزادسازي عرصه و حريم محوطه ها و جلوگيري از تعدي بيشتر به اين مناطق نيازمند توجه هر چه بيشتر سازمان هاي دولتي و ريز بيني گسترده تر مجموعه هاي غير دولتي مرتبط با ميراث فرهنگي است

در ضمن به زودي مجموعه اي از پيشنهادات و مطالبات يگان ويژه پژوهشي انجمن ايران شناسي کهن دژ در خصوص راهکارهاي جلوگيري از تخريب ميراث فرهنگي و محيط زيست کشور با نگاهي جامع تر منتشر خواهد شد

 

در پايان لازم به ذکر است پرداختن کامل و علمي به مبحث نابودي نابخردانه تپه هاي باستاني و راهکارهاي جلوگيري از آن , مسئله اي حائز اهميت و قابل توجه در زمينه حفظ ميراث فرهنگي و تمدن چندين هزار ساله ايران زمين بوده و بررسي تمامي جنبه هاي آن خارج از توان نگارنده مي باشد و ذکر موارد بالا تنها اشاره ي کوتاهي به آنها و انجام وظيفه اي درراستاي نمايندگي يکي از سازمانها غير دولتي فعال در حوزه ميراث فرهنگي مي باشد و لازم است تا اساتيد خبره و کارشناسان باتجربه داخل و خارج از کشور مباحث گسترده تري را در اين خصوص ارائه نمايند تا با ياري تمامي بخشها , شناسايي و حفاظت علمي اين يادگارها درخشان تمدن ديرينه ايرن به گفتمان غالب در تمامي سطوح اجتماعي و کليه سياست گذاريهاي خرد و کلان کشور بدل گردد

 

با اميد به آن روز..........

نجات پاتپه يکي از يادگارهاي ديرينه نياکانمان

نجات پاتپه يکي از يادگارهاي ديرينه نياکانمان نيازمند تلاش تمامي علاقه مندان به تاريخ ايران زمين است

تپه گونسپان ( پاتپه ) به عنوان يکي از بلند ترين تپه هاي باستاني ايران با ارتفاعي حدود 28 متر در 32 کيلومتري شهرستان ملاير در استان همدان واقع شده است و با يادگارهاي از عصر آهن تا دوران قاجاريه در معرض نابودي کامل قرار دارد

با احداث سد کلان ملاير به عنوان يک سد مخزني به طول 907 متر و ارتفاع46 متر با حوزه آبگيري 310 هکتار در حدود بيست محوطه و تپه کوچک و بزرگ در محدوده آبگيري سد قرار گرفته و براي هميشه از بين مي روند که يکي از مهمترين تپه هاي موجود در اين بين تپه گونسپان ملاير مي باشد که تاکنون و در راستاي عمليات نجات بخشي در پنج فصل کاوش و با حضور باستان شناساني همچون  علي خاکسار , جواد باباپيري , حسن رضواني , مهرداد ملک زاده , کورش روستايي , علي هژبري و رضا ناصري کاوشهايي در آن انجام شده است اما همچنان نيازمند انجام کاوشهايي گسترده تري مي باشد چرا که اين تپه داراي ادوار شناخته شده از دوران پيش از تاريخ در لايه شناختي دوران مفرق , بناي دوران ماد با معماري خشتي و بناي دوران اشکاني با معماري سنگي و چينه اي در دوران تاريخي و قلعه زنديه و قاجاريه با معماري خشت و چينه اي بوده است که اکنون لايه هاي قاجار , زند و اشکاني پس از نقشه برداري برداشته شده است و سازه هاي دوران ماد بر بالاي تپه قابل مشاهده است که اين خود بارز ترين دليل اهميت ادامه کاوشها در اين تپه است چرا که مکانهاي باقي مانده متعلق به دوران ماد که اکنون مورد کاوش قرار گرفته اند و تا حدودي سالم هستند به اندازه انگشتان يک دست است و شناخت ما از اين دوران تاريخي نيز بسيار اندک مي باشد ودر حالي که هنوز کاوشهاي باستان شناسي بطور کامل به پايان نرسيده و همچنان نيازمند زمان بيشتري مي باشد متاسفانه آبگيري سد آغاز گرديده  و در نتيجه اين تپه باستاني به صورت جزيره اي در آمده است و آب به خط تراز 05- 19 رسيده و تنها حدود 6تا 8 متر ازآن بيرون از سطح آب باقي مانده و اميد است با توجه به بخشي از بودجه باقي مانده نجات بخشي اين تپه , آبگيري سد هر چه سريعتر متوقف شده و عمليات کاوش با حضور گروهي از باستان شناسان خبره تا حصول نتيجه قطعي در خصوص اين تپه ادامه ياب.

بابک مغازه اي دبير انجمن ايران شناسي کهن دژ و خبرنگار حوضه ميراث فرهنگي

پيشنهاد تعيين روز کورش به عنوان روز مرد ايراني

روز کورش وسالروز صدور منشور حقوق بشر او گرامي باد

( بابک مغازه اي – پگاه مقدم )

 

هفتم آبان ماه  سالروز صدور منشور آزادي کورش کبير اين ابر مرد تاريخ ايران زمين گرامي باد

بجاست که در اين روز ضمن تلاش هر چه بيشتر در راستاي گرامي داشت و ارج نهادن به مقام والاي کورش بزرگ و جايگاه ويژه او به عنوان يک ايراني پاک نهاد و تاکيد بر اهميت منشور حقوق بشر او که نشان از آزاد منشي ايرانيان در بيش از 2500 سال پيش از اين مي باشد به منظور توجه هر چه بيشتربه اين مناسبت, اين روز  را به عنوان روز مرد ايراني معرفي نموده و گرامي بداريم چرا که ايرانيان نيک انديش روز زن ايراني را مصادف با جشن اسفندگان دانسته وهر ساله آن را مبارک مي دارند و چه زيباست که مناسبتي را به عنوان روز مرد ايراني اختصاص دهيم براي اين منظور به واقع اين روز که به کورش اين مظهر يک مرد راست پندار و راست کردار ايراني اختصاص دارد بهترين زمان مي باشد و از سويي باعث توجه همگاني تري به اين مناسبت مي شود

 

با درود به تمامي ايران دوستاني که در گرامي داشت اين روز تلاش مي نمايند

آبان ماه 1387 خورشيدي

پيشنهاد تعيين روز کورش به عنوان روز مرد ايراني

 ( پيشنهاد تعيين روز کورش به عنوان روز مرد ايراني )

روز کورش وسالروز صدور منشور حقوق بشر او گرامي باد

( بابک مغازه اي – پگاه مقدم )

هفتم آبان ماه  سالروز صدور منشور آزادي کورش کبير اين ابر مرد تاريخ ايران زمين گرامي باد

بجاست که در اين روز ضمن تلاش هر چه بيشتر در راستاي گرامي داشت و ارج نهادن به مقام والاي کورش بزرگ و جايگاه ويژه او به عنوان يک ايراني پاک نهاد و تاکيد بر اهميت منشور حقوق بشر او که نشان از آزاد منشي ايرانيان در بيش از 2500 سال پيش از اين مي باشد به منظور توجه هر چه بيشتربه اين مناسبت, اين روز  را به عنوان روز مرد ايراني معرفي نموده و گرامي بداريم چرا که ايرانيان نيک انديش روز زن ايراني را مصادف با جشن اسفندگان دانسته وهر ساله آن را مبارک مي دارند و چه زيباست که مناسبتي را به عنوان روز مرد ايراني اختصاص دهيم براي اين منظور به واقع اين روز که به کورش اين مظهر يک مرد راست پندار و راست کردار ايراني اختصاص دارد  بهترين زمان مي باشد و از سويي باعث توجه همگاني تري به اين مناسبت مي شود

 

با درود به تمامي ايران دوستاني که در گرامي داشت اين روز تلاش مي نمايند

آبان ماه 1387 خورشيدي

تلاش نماييم تا قله دماوند وغارعليصدر جزو عجايب هفت گانه جديد جهان انتخاب شوند

گام به گام براي ايران

به نام ايران همه با هم يک صدا به منظور پاسداشت تمامي تلاشگران گمنام دفاع از زيست بوم ايران زمين  ,تلاش نماييم تا قله دماوند وغارعليصدر جزو عجايب هفت گانه جديد جهان انتخاب شوند

بياييد يک بار ديگر همچون خروش بي سابقه و غرور انگيزمان در دفاع از حقانيت نام خليج فارس و حاکميت ايران بر جزاير سه گانه اش اين بار به منظور دفاع از حق ايران براي ثبت قله پر افتخار دماوند وغاراعجاب انگيز عليصدر در ميان عجايب هفت گانه جديد جهان و به ياد پيکان آزادي و استقلال ايران زمين که بر بام دماوند از چله کمان آرش رها گشت و به بند کشيدن ضحاک اين مظهر استبداد و خود کامگي بر بلنداي اين قله توسط کاوه آهنگر و پاسداشت سالهاي سال تلاش شبانه روزي مدافعين بعضا گمنام دفاع از زيست بوم ايران در گوشه گوشه اين سرزمين و کوششهاي خستگي ناپذير غارنوردان , کارگران و مهندسيني که بدون اينکه حتي نام بسياري از آنها باقي باشد از ابتداي کشف غار شگفت انگيز عليصدرپس از يک تصادف و اسکان اتفاقي گروهي از کوهنوردان همداني در دهانه اين غار , در تمامي اين سالها با از جان گذشتگي و تحمل سختي هاي بسيار   راه رو هاي مختلف  غار را گشوده و نور را تا تاريک ترين نقاط آن رساندند و زمينه بازديد بسياري از مردم جهان از اين غار شگفت انگيز را فراهم نمودند و تمامي آناني که دماوند را نمود شکوه و عليصدر را مظهر شگفتي هاي ايران مي دانند ابتدا به ياد تمامي جان باختگان اين تلاشها يک دقيقه سکوت کنيم و سپس در گام استوار ديگري دست در دست هم براي پاسداشت تمامي اين تلاشها به منظور افزايش امتيازات کانديداهاي ايران در اين انتخاب همگان را به کمک بطلبيم

 

پس همگي يک دل ويک صدا با عشق به ايران گام دوم به پيش

بابک مغازه ای17/6/ 1387

برای دادن رای به لينک زير مراجع کنيد : بعد در ليست نامزدها برويد روی اسم آسيا، و روی نام غار علی صدرAli Sadr cave و دماوند Mount Damavand کليک کنيدبعد از پايان راي گيري email ي براي شما ارسال مي شود وتا زماني كه بر روي لينك موجود در اين email كليك نكنيد راي شما معتبر نخواهد بود. http://www.new7wonders.com/nature/en/vote_on_nominees