گزارش مشروح همایش نمایندگان 120 سازمان مدنی در یزد
گزارش برگزاری کارگاه های آموزش ، کنفرانس خبری ،
پنل ارائه گزارش ها و نظرات تسهیل گران و سخنرانی های
مربوط به همایش تشکل های غیر دولتی حوزه
میراث فرهنگی ، گردشگری و محیط زیست سراسر کشور
یزد - 4 الی 6 تیرماه 1392
گزارش برنامه :
در طول حدود یک ماه پیش از برگزاری نشست ابتدا پیشنهاد هایی در خصوص تعداد و شیوه برگزاری کارگاه ها و موضوعات مختلف مرتبط و مورد نیاز شرکت کنندگان با تیم برگزاری رد و بدل گردید ( چندین شیوه برگزاری و موضوعات مختلف در حدود 30 موضوع از سر فصل های سازمانی و مدیریتی تا سرفصل های تخصصی مرتبط با حوزه های سه گانه همایش ) و در نهایت از میان پیشنهادهای ارئه شده با توجه به شرایط و امکانات میزبان و نظرات وزارت ورزش و جوانان به ویژه در رابطه با موضوعات و تعداد کارگاه ها برنامه لازم برای برگزاری 12 کارگاه به صورت سه کارگاه همزمان در چهار بازه زمانی ( صبح و عصر روز پنجم تیرماه ) انتخاب شد که در این رابطه برای هر یک از زیر مجموعه های میراث فرهنگی ، محیط زیست و گردشگری چهار کارگاه در نظر گرفته شد ( به شرح جدول زیر )و برای هر یک از این موضوعات نیز تسهیل گر مورد نظر انتخاب شده و تماس های لازم برقرار و رزومه مورد نظر دریافت گردیده و ارسال و هماهنگی های لازم در خصوص حضور هر یک انجام شد
در ادامه یک روز پیش از برگزاری برنامه ( دوشنبه سوم تیر ماه ) کلیه محل ها ، امکانات لازم و موارد دیگر مرتبط با اقامت ، مکان برگزاری کارگاه ها ، پنل نهایی ، مکان های مورد بازدید و کنفرانس خبری با همراهی تیم اجرایی و مسئول تیم راهنمایان مورد نظر برای بازدید ها بررسی و هماهنگی های نهایی به در نظر گرفتن نظراتمدیر کل محترم مشارکت های اجتماعی وزارت ورزش و جوانان انجام شد
در روز سه شنبه پنجم تیرماه برنامه بازدید ها در بعد از ظهر با حضور کلیه شرکت کنندگان به انجام رسید که برای بخش آموزشی این برنامه نیز افراد در غالب شش گروه در طول مسیر به بررسی مسائل و مشکلات موجود در زمینه میراث فرهنگی پرداخته و راهکارهای آن را نیز ارئه دادند که مجموعه آن جمع بندی شده و در برنامه نهایی ارئه گردید که خلاصه این گزارش در ادامه خواهد آمد
روز چهارشنبه کارگاه های آموزشی در دو نوبت صبح و دو نوبت عصر برگزار گردید و در زمان استراحت ظهر نیز افراد با امکاناتی که فراهم گردید نظرات خود در خصوص آسیب ها و خطرات پیش روی میراث فرهنگی و محیط زیست را در قالب نقاشی دسته جمعی بر روی پرده های نصب شده به نمایش گذاشتند و همزمان با این برنامه خبرنگاران و نمایندگان سازمان های غیر دولتی به همراه خبرنگاران محلی در کنفرانس خبری با حضور نماینده وزارت ورزش و جوانان برگزار گردید
در روز پنج شنبه پنل نهایی نشست با حضور تمامی تسهیل گران برگزار گردید و نمایندگان هر کارگاه به طور خلاصه گزارش مباحث مطرح شده در نشست را ارئه دادند و هر یک از تسهیل گران نیز موارد تکمیلی را بیان نموده و برخی نیز سخنان کوتاهی را در خصوص حوزه مرتبط با خود ارائه نمودند
و گزارش برنامه سه شنبه نیز ارئه گردید
عناوین کارگاه هایس برگزار شده :
حوزه
عنوان
مدرس
محیط زیست
نقد و ارزیابی سند ملی محیط زیست با تاکید بر نقش NGO ها
زهرا جواهریان
حفاظت مشارکتی و راهکارهای پیش رو
داود حیات بخش
مهمترین تهدیدات پیش روی محیط زیست
همراه با مثال موفقی از نقش رسانه در پیشبرد اهداف زیست محیطی
محمد درویش
تنوع زیستی شناخت تهدیدات و نقش سازمان های غیر دولتی در حفاظت از آن
طاهر قدیریان
میراث فرهنگی
ارتباط با جوامع محلی و تاثیر آن بر حفاظت از میراث فرهنگی
مهرکیان
آشنایی با میراث فرهنگی ناملموس و نقش سازمان های غیر دولتی در آن
صدف شرفایی
ضرورتهای شناخت و آشنایی با میراث جهانی ایران
آرش نورآقایی
حفاظت از بافت ها و بناهای تاریخی ، چرایی و چگونگی
بهرام رضایی
گردشگری
دیپلماسی عمومی در گردشگری و نقش سازمانهای غیردولتی در آن
مسیح شریف
توسعه گردشگری پایدار و هدفمند
بابک مغازه ای
گردشگری خلاق و خلاقیت در گردشگری
مسیح شریف
انواع گردشگری و گردشگری ترکیبی
بابک مغازه ای
با کمک حسین زندی
جمع بندی گزارش نظرات شرکت کنندگان در بازدید ها:
بنای آتشکده :
معایب
راهکارها
مزایا
نامانوس بودن کولر آبی جلوی در ورودی با محیط بنا و عدم کاربری آن در فضای باز
دیوارهای داخل آتشکده بهتر بود تا ارتفاع 120 سانتیمتری سنگ می شد
سیستم تهویه و خنک کننده داخل مناسب بود
عدم وجود تابلوی راهنمای مسافران در جلوی در ورودی خیابان برای گردشگران
مطابق استانداردهای جهانی میراث فرهنگی باید جلوی فضای بیرونی بناها (خیابانها) سنگ فرش شود
ترجمه پندهای زرتشتی به زبان انگلیسی و فارسی برای گردشگران
نبودن تابلویس راهنما برای معرفی مختصر بنا
واکاری نامناسب درختان و بلندتر بودن درختان از بنا و ایجاد پوشش گاهی متناسب با بنا
فضای سبز خوب بود
در مقابل در ورودی و در خیابان خط عابر پیاده برای ورود به محوطه وجود نداشت
برای دیوارههای داخل با استفاده از مصالح متناسب با بنا یا شیشه سکوریت پاکیزگی آن حفظ شود
نورپردازی ویترینها برای عکسبرداری و نمایش مناسب نبود
هنگامی که با توضیحات راهنما به عنوان یک بنای پاک در منظر زرتشتیان محسوب میشود روبرو می شویم، نمیباید هیچ گونه آلودگی یا خدشه ، رطوبتزدگی و یا هر گونه آثاری که موجب نازیبایی بنا می شود وجود داشته باشد
عدم تناسب آلاچیقها و نیمکتها با معماری بنا
فرم نامناسب دیوار بیرونی – رو به خیابان- اثر
خالی بودن سالنها از نمادها و عناصر فرهنگی زرتشتیان
بنای امیرچخماخ :
معایب
راهکارها
مزایا
خط عابر پیاده رو به روی بنا وجود نداشت
مطابق استانداردهای جهانی میراث فرهنگی میبایست جلوی فضای بیرونی بناها (خیابانها) سنگ فرش شود
محیط ناهماهنگ با بنای امیرچخماخ (سنگ فرشها، فضای سبز، نردههای جلوی ایوانها، تمیز نبودن و نازیبا بودن فضای ایوان بنا، تعداد کم سطلهای زباله و طراحی نامناسب با فضا
از مصالح متناسب با فضا استفاده شود
کمبود نیمکتهای مجاور استراحت گردشگران
جایگذاری نامناسب تیر برق در نزدیکی بنا و گرفتن دید و دشواری عکسبرداری
عدم حفاظت مناسب نخل در برابر عناصر طبیعی
به جای استفاده از نرده از شیشه سکوریت جلوی ایوان استفاده شود
عدم حفاظت مناسب بنای اصلی در برابر عناصر طبیعی
رد شدن ماشینهای سنگین از کنار بنا و ایجاد آلودگی هوا و نیز لرزش بنا
پیاده راه شود
تابلوهای نامتناسب مغازههای حاشیه با فضای اثر
عدم وجود تابلوی اطلاعرسانی
نصب تابلوی اطلاعرسانی
نداشتن سناریوی مناسب و پیشنهادی برای بهتر دیدن اثر
نورپردازی نامناسب بناهای تاریخی
بنای مسجد جامع :
معایب
راهکارها
مزایا
ساعت چوبی بزرگ سمت راست بالای شبستان مسجد
تابلوهای معرفی اثر بسیار خوب بود
وسایل روشنایی و لوسترها متناسب با فضای بنا نبودند
نورپردازی ایوان ورودی و نورپردازی متناسب با بنا
جداسازی سازههای ورودی و یکسان بودن آنها
شربت آبلیموی طبیعی
بنای باغ دولتآباد:
معایب
راهکارها
مزایا
نورپردازی نامتناسب با بنا
تمیز بودن محیط
استفاده نامناسب برای قسمتی از رستوران
بافت یزد قدیم:
معایب
راهکارها
مزایا
تناقض در برخی منزلها با بافت خشتی دیوار و بناها در بافت سنتی یزد
درهای فلزی با رنگ آمیزی به صورتی مناسب درآید و الگوهای چند رنگی برای بافت ارایه شود
زبالههای پراکنده وجود نداشت اما زبالههای غیرقابل بازیافت وجود داشت
استفاده از ظروف بازیافتی و ظروف گیاهی در تورها و تعبیه سطلهای مناسب
لولههای گاز و سیمهای برق نمای بدی داشت
کانالی برای این لولهها طراحی شود
مشکل نور داشت و بخشی از فضا تاریک بود
استفاده از نور غیر زرد و با رنگهای متناسب
تک گونه بودن فضای سبز شهری
انتخاب گونههای جدید سازگار با منطقه
کمبود تابلوهای راهنما
نصب تابلوهای راهنمای جدید فارسی
خلاصه گزارش کارگاه ها:
گردشگری :
کارگاه توسعه پایدار و انواع گردشگری
در این کارگاه ابتدا اشاراتی به تعاریفی مرتبط با توسعه پایدار ، گردشگری پایدار ، تاثیر حفظ ذخایر زیستی و بشری در خصوص توسعه پایدار گردشگری ، کدهای اخلاقی در گردشگری ، بیانیه گردشگر مسئول و راهکارهای گردشگری پایدار ، پاک و هدفمند انجام گرفته و نقش سازمان های غیر دولتی در گردشگری پایدار بررسی شد و نتیجه گیری این کارگاه این بود که توسعه گردشگری پایدار و حفظ استانداردهای این موضوع می تواند زمینه گسترش پایدار گردشگری را فراهم سازد
در این رابطه چندین کار گروهی برای فعالیت و بارش افکار شرکت کنندگان در نظر گرفته شده بود که در اولین مورد آن افراد به چهار گروه تقسیم شدند و در هر گروه یکی از محیط هایی را که در اثر حضور گردشگران آلوده می گردد را بررسی نموده و تخریب ها و آلودگی های احتمالی را مشخص کردند و در ادامه کارگاه تیم های چهارگانه هر یک منطقه مشخصی را در نظر گرفته و طرحی را به منظور ایجاد شرایط گردشگری پایدار در آن منطقه تبیین نموده و به تمامی شرکت کنندگان ارائه نمودند
در کارگاه دوم شرکت کنندگان با انواع گردشگری آشنا شدند و با بارش افکار آنها این لیست کاملتر شد و در ادامه با انواع ترکیبات و امکان هم افزایی این زمینه های گردشگری در کنار یکدیگر پرداخته شد و با یک کار گروهی عملا شرکت کنندگان در فرآیند آموزش و هم افزایی یکدیگر همراهی نمودند
در ادامه کارگاه های عصر در دو موضوع گردشگری عمومی و خلاقیت در گردشگری پی گیری شد در این کارگاه ها به موضوع دیپلماسی عمومی و ارتباط مردم با مردم در این روند اشاره گردید وابزارهای این نوع دیپلماسی مورد توجه قرار گرفت و از آنجا که توریسم یکی از مهمترین راه های آن است در این رابطه توضیحاتی ارائه گردید و نظرات شرکت کنندگان نیز این مباحث را تکمیل نمود
در بخش گردشگری خلاق نیز به نقش تفکر در خلاقیت و حضور جوامع محلی در فرآیند توسعه گردشگری اشاره شد که در اين بحث به مشاركت فعال گردشگر و راهكارها و مشكلاتي آموزش در سر فصل های زیر پرداخته شد
1- اعتماد به نفس جامعه محلي، 2- احيا ميراث ملموس و غيرملموس، 3- تنوع بخشي سرمايهگذاري ملي، 4- تاثيرات سودمندي براي تقاضاي جديد، 5- اصالت پايداري، 6- اشتغالزايي براي جوانان
میراث فرهنگی :
در کارگاه اول که با ارتباط با جوامع محلی اختصاص داشت و در ضمن اشاره نیز به برخی امکانات مرتبط با باستان شناسی شد
بیان گردید که هیچ کس به اندازه جامعه محلی نمی تواند حافظ آثار باشد و لازم است تا آگاهی های لازم به افراد بومی داده شود چرا که ساکنان بومی همواره حضوری ثمر بخش در منطقه می توانند داشته باشند یکی از نمونه های موفق این امر آموزش کودکان است که برای مثال در مورد کودکان عشایر به انجام رسیده و نتایج مثبتی به دنبال داشته است
در رابطه با جوامع محلی فرهنگ سازی و اعتماد سازی مسئله مهمی است که کار ساده ای نیز نخواهد بود و باید آنان را تشویق نمود که از آثار به عنوان یادگارها پیشینیان خود حفاظت نمایند و آموزش داده شود تا نسبت به آنها احساس تعلق داشته باشند
در کارگاه دوم به ضرورت های شناخت و آشنایی با میراث جهانی پرداخته شد و رابطه ما بین میراث تاریخی و طبیعی و تاثیرات میراث تاریخی به ویژه در کشورهایی که میراث تاریخی بیشتری دارند و روند حفاظت و ثبت میراث طبیعی بررسی گردید و توجه به میراث طبیعی به عنوان یکی از ملاک های توسعه به حساب می آید
در کارگاه های بعد از ظهر به وضعیت میراث فرهنگی با رویکردی به بافت تاریخی یزد و مسائل پیش روی حفاظت و تخریب این آثار پرداخته شد و در نشست دیگر میراث ناملموس را با همکاری و کار گروهی شرکت کنندگان و تقسیم آنها در گروه های مختلف مورد بررسی قرار گرفت گرو ههای شکل گرفته در این کارگاه کوشیدند تا انواع میراث ناملموس را شناسایی نموده و در هر منطقه یکی از این نمونه هارا انتخاب کرده و راههای جلوگیری از نابودی آن را به دیگر شرکت کنندگان ارائه نمایند
محیط زیست :
در کارگاه اول سند ملی محیط زیست مورد نقد و ارزیابی قرار گرفته و با توجه به اصل پنجاهم قانون اساسی که حفاظت از محیط زیست را وظیفه ای همگانی می داند هر نوع آلودگی محیط زیست را ممنون است
در این نشست بر حقوق اساسی و اخلاق محیط زیست اشاره شد و ویژگی ها و الگوهای زیست محیطی و دانش لازم در توسعه محیط زیست و جامعه محوری در این خصوص تاکید شد
چشم انداز های محیط زیست و کشور و سند ملی در دوسطح سیاست گزاری و برنامه ریزی مورد بررسی قرار گرفت و نقش ان جی او ها را در این امر مورد توجه قرار دادند
کارگاه دوم : حفاظت مشارکتی و راهکارهای پیش رو عنوان کارگاه دیگری بود که در آن تحول رویکردهای حفاظتی ، تعریف مشارکت توسط سمن ها ارئه گردید و در بحث گروهی تکمیل شد و اولویت بندی ذی نفعان مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت حفاظت مشارکتی با سه هدف برآورده شدن نیازهای ملی ، حفاظت از محیط زیست و توانمند سازی جوامع محلی در مدیریت منابع مورد بررسی قرار گرفت
کارگاه های عصر در اولین بخش به تنوع زیستی و راهکارهای حفاظت از آن پرداخت و گروه های مختلف تنوع زیستی همچون تنوع اکوسیستمی ، گونه ای و ژنتیکی تعریف و فواید این تنوع بررسی شد انواع و گستره تنوع در ایران تعریف و تهدیدات آن مشخص شد و در نهایت راهکارهای حفاظت ار تنوع زیستی مطرح شده و نقش سازمان های غیر دولتی در این فرآیند مورد توجه قرار گرفت
در کارگاه چهارم به بخشی از رویدادها و مخاطرات پیش روی محیط زیست کشور اشاره گردیده رابطه کشاورزی با محیط زیست بررسی شد و راهکارهایی در خصوص حفاظت از محیط زیست ارئه شد در این کارگاه شرکت کنندگان حضوری فعال داشته و نظرات خود را بیان نمودند
با احترام بابک مغازه ای
مسئول برنامه ریزی و مدیریت کارگاه های آموزشی و پنل نهایی برنامه
توضیح لازم: